S
StoryPublisher
Guest
"गोट्या" शेठची चाळ बिहाड पहिले - सोमण (तळ मजला)
लेखक - विन पी
थोडीशी प्रस्तावना:
"गोट्या शेठ" - पूर्वीच्या काळात वयाने मोठ्या असणान्या अनेक माणसांना ‘ते’ लहान असताना त्यांच्या घरच्यांनी ठेवलेल्या लाडाच्या नावांनीच पुढेही ओळखण्याची प्रथा होती. तश्याच प्रकारचं "गोट्या शेठ" हेही एक पात्र. वय खरं तर साठीच्या घरात पण नाव अजूनही "गोट्या"... त्याला वयामुळे पुढे जोडलं गेलं "शेठ". त्याच्या बापजाद्यांनी आपल्या मिळकतीतून... अर्थातच लुबाडलेल्या व्याजाच्या पैशांवर किंवा लाटलेल्या जमिनीवर... उभारलेल्या मोठ्या इमारती सारखीच हि पण एक भली मोठी इमारत. बापानं आपल्या पोराच्या चरितार्थासाठी निर्माण केलेली मिळकत.
चाळ ४ मजली. प्रत्येक मजल्यावर साधारण ८ ते १० बिहाडं. बहुतेक बिहाडे १ किंवा २ खोल्यातच राहणारी. मध्ये मोठ्ठा रिकामा चौक. या चौकाच्या मध्यभागी एक प्रचंड मोठा हौद. या हौदाला चारही बाजूंना दोन दोन नळ-कोंडाळी. हौदाच्या बाजूला साधारण एक फुट उंच कट्टा ज्यामुळे इथलं पाणी बाहेर येणार नाही. या कट्ट्यापासून घरांच्या दारापर्यंत रिकामी जागा. चाळीच्या एका बाजूला मोठा दिंडी दरवाजा. बाहेरच्या बाजूनं काही पडीक सडक दुकानं. त्याच दुकानांच्या मागच्या बाजूला - म्हणजे चाळीच्या आतल्या भागात राहती घरं. फक्त एक गोट्या शेठ सोडला तर चाळीत सगळेच भाडेकरू. चाळीच्या दारातून आत आल्यावर उजव्या बाजूची पहिलीच खोली गोट्याशेची. खोली कसली - त्याची ती सावकाराची गादीच होती. हा म्हातारा राहायला चाळीत नव्हता पण पठ्ठ्या सकाळी सात - साडे सात पासून अगदी रात्री नऊ पर्यंत हा आपला गादीवर बसलेला. जर हा गादीवर नसेल तर नक्कीच कोणाकडे तरी भाडं वसूल करायला गेलेला. म्हातारा साठीचा असला तरी चांगलाच "हिरवा" होता.
मारवाडीच तो ... झाडू मारणा-या बाईला पण "आरपार " न्याहाळायचा. बाई सवयीची नसेल तर एकतर सोडून जाईल किंवा याच्या नजरेनं गाभण तरी राहील. बर हा पठ्ठ्या फक्त भाडं वसूल करणार. चाळीची डागडुजी करण्याशी याचा अर्थाअर्थी काहीही संबंध नाही. अगदीच सगळे एकत्र होऊन याच्या दाराशी बसूनच राहिले तर हा स्वतःच काहीतरी थातूर मातुर काम करणार कि पुन्हा भाडं वसूल करायला तयार ... असा हा "गोट्या शेठ"
लेखक - विन पी
थोडीशी प्रस्तावना:
"गोट्या शेठ" - पूर्वीच्या काळात वयाने मोठ्या असणान्या अनेक माणसांना ‘ते’ लहान असताना त्यांच्या घरच्यांनी ठेवलेल्या लाडाच्या नावांनीच पुढेही ओळखण्याची प्रथा होती. तश्याच प्रकारचं "गोट्या शेठ" हेही एक पात्र. वय खरं तर साठीच्या घरात पण नाव अजूनही "गोट्या"... त्याला वयामुळे पुढे जोडलं गेलं "शेठ". त्याच्या बापजाद्यांनी आपल्या मिळकतीतून... अर्थातच लुबाडलेल्या व्याजाच्या पैशांवर किंवा लाटलेल्या जमिनीवर... उभारलेल्या मोठ्या इमारती सारखीच हि पण एक भली मोठी इमारत. बापानं आपल्या पोराच्या चरितार्थासाठी निर्माण केलेली मिळकत.
चाळ ४ मजली. प्रत्येक मजल्यावर साधारण ८ ते १० बिहाडं. बहुतेक बिहाडे १ किंवा २ खोल्यातच राहणारी. मध्ये मोठ्ठा रिकामा चौक. या चौकाच्या मध्यभागी एक प्रचंड मोठा हौद. या हौदाला चारही बाजूंना दोन दोन नळ-कोंडाळी. हौदाच्या बाजूला साधारण एक फुट उंच कट्टा ज्यामुळे इथलं पाणी बाहेर येणार नाही. या कट्ट्यापासून घरांच्या दारापर्यंत रिकामी जागा. चाळीच्या एका बाजूला मोठा दिंडी दरवाजा. बाहेरच्या बाजूनं काही पडीक सडक दुकानं. त्याच दुकानांच्या मागच्या बाजूला - म्हणजे चाळीच्या आतल्या भागात राहती घरं. फक्त एक गोट्या शेठ सोडला तर चाळीत सगळेच भाडेकरू. चाळीच्या दारातून आत आल्यावर उजव्या बाजूची पहिलीच खोली गोट्याशेची. खोली कसली - त्याची ती सावकाराची गादीच होती. हा म्हातारा राहायला चाळीत नव्हता पण पठ्ठ्या सकाळी सात - साडे सात पासून अगदी रात्री नऊ पर्यंत हा आपला गादीवर बसलेला. जर हा गादीवर नसेल तर नक्कीच कोणाकडे तरी भाडं वसूल करायला गेलेला. म्हातारा साठीचा असला तरी चांगलाच "हिरवा" होता.
मारवाडीच तो ... झाडू मारणा-या बाईला पण "आरपार " न्याहाळायचा. बाई सवयीची नसेल तर एकतर सोडून जाईल किंवा याच्या नजरेनं गाभण तरी राहील. बर हा पठ्ठ्या फक्त भाडं वसूल करणार. चाळीची डागडुजी करण्याशी याचा अर्थाअर्थी काहीही संबंध नाही. अगदीच सगळे एकत्र होऊन याच्या दाराशी बसूनच राहिले तर हा स्वतःच काहीतरी थातूर मातुर काम करणार कि पुन्हा भाडं वसूल करायला तयार ... असा हा "गोट्या शेठ"